Algemeen Blog

Open imkerij dag

12 juli 2017

Ik zou zo graag zelf bijen houden. Helaas is dat met onze tuin, in onze buurt en vooral met twee huisdieren die graag naar vliegende beestjes happen op dit moment niet zo handig. Maar bijen interesseren me mateloos dus toen afgelopen weekend de open imkerij dagen waren zijn we bij een imker langsgeweest om meer te leren over bijen houden.
De imkerij waar we op bezoek waren, Two Bee uit Houten (www.imkerijtwobee.nl), houdt op meerdere plekken bijen waaronder op de Bijenakker (www.debijenakker.nl). Dit is een prachtige tuin aangelegd in een oude pruimen boomgaard in Odijk. Een waar paradijsje waar ook regelmatig diners met vergeten groenten en producten uit de tuin worden georganiseerd. Zondagmiddag zijn we vergezeld door een stralend zonnetje naar de tuin geweest en hebben daar heerlijk rondgedwaald. Naast bijen hebben we nog kip met kuikens en varkens vol modder mogen bewonderen. Ik krijg er echt zo tuin-envy van. Ik wil ook een grote tuin met kipjes en moddervarkens en meer ruimte voor mijn groente en fruit in plaats van gerommel op de vierkante meter. Maar ja, een mens moet iets te dromen houden…

Terug naar de bijen. Overal waar we keken zagen we bloemen vol met bijen, druk met verzamelen van nectar en stuifmeel. Bijen zuigen nectar, honingdauw of vruchtensap op met hun tong en bewaren die in hun honing maag om dit in de korf/kast weer op te braken. Daarnaast hebben ze aan hun achterpoten speciale korfjes gemaakt van opstaande haren waarin ze stuifmeel bewaren. Stuifmeel wordt gebruikt als voeding voor de larven en volwassen bijen. De nectar wordt in de korf omgezet in honing. Dit alles is de taak van de werksterbijen. Werksterbijen worden in het zomerseizoen ongeveer 6 weken oud. In die tijd brengen ze de eerste 3 weken binnen door en zorgen ze ervoor dat de larven gevoed worden, de koningin verzorgt en de korf schoon wordt gehouden. Ook zorgen ze voor de bouw van de honingraat en de opslag van de honing. Na 3 weken gaan ze naar buiten en verzamelen ze de nectar en het stuifmeel. Een bij vliegt haar hele leven op een en de zelfde bloemsoort en ze vliegen tot 3 km op zoek naar bloemen en zelfs verder als er weining bloemen in bloei staan. Darren, de mannelijke bij, komen slechts een korte periode van het jaar voor, namelijk als het tijd is om een jonge koningin te bevruchten. Een koningin wordt slechts eenmaal in haar leven bevrucht en legt daarna 3-5 jaar lang rond de 1000 eitjes per dag. Bijna al deze eitjes worden werksters, een volk is tussen de 30.000 en 50.000 bijen groot. Op de bijenakker vliegen miljoenen bijen rond, al zou je dat echt niet zeggen. Bijen zijn ook helemaal niet agressief, we hebben op korte afstand van een flink aantal kasten gestaan en ze komen niet eens bij je kijken. Pas als je ze gaat verstoren gaan ze zich verdedigen. Als er een nieuwe koningin bevrucht gaat worden dan gaat een deel van het volk zwermen. Het kan maar zo zijn dat ze dan in je tuin belanden. Dit is geen reden tot paniek, ze zijn vooral met zichzelf bezig en als je contact opneemt met een lokale imker komen ze maar al te graag de bijen uit je tuin halen.

Het doel van het houden van bijen is voornamelijk het produceren van honing maar ook voor het bestuiven in de groente- en fruitteelt worden bijenvolken ingezet.
Het maken van honing is nog een heel proces. Het begint al in de honingmaag van de haalbijen, daar worden enzymen en goede bacteriën aan de nectar toegevoegd. In de korf geeft de haalbij de inhoud van haar maag over aan een huisbij en worden er weer meer enzymen aan toegevoegd. Door dit proces wordt de honing ingedikt en omgezet van saccharose naar glucose en fructose. Als de honing in de raat wordt opgeslagen zorgen de bijen door middel van met hun vleugels te wapperen ervoor dat er nog meer vocht verdampt. Pas als de honing voldoende is ingedikt zegelen ze de raat af met was. Bijen produceren honing om te gebruiken als voeding om de winter door te komen. Als de honing wordt geoogst moet er dus wat voor in de plaats komen om de bijen de winter door te helpen. Ze worden dan bijgevoerd met suikerwater en je kan er voor kiezen om een deel van de honing voor het volk achter te laten. Twee keer per jaar wordt er honing geoogst. De raten worden uit de kast gehaald en in een speciaal apparaat geplaatst. Hierin worden de raten op hoge snelheid rondgedraaid waardoor de honing eruit geslingerd wordt, dit heet dan ook honing slingeren. De was die achterblijft wordt gebruikt voor bijvoorbeeld het maken van kaarsen, ook in de cosmetica industrie wordt gebruik gemaakt van bijenwas. Een deel wordt altijd weer terug gegeven aan de bijen zodat ze nieuwe honingraten kunnen bouwen.

Honing wordt aanbevolen als suiker vervanger omdat er een aantal gezondheidsvoordelen aan vastgeplakt worden. Belangrijk is om te onthouden dat honing ook gewoon suiker is en dus op dezelfde manier verwerkt wordt en dezelfde effecten op je bloedsuiker spiegel heeft. Wel is van honing bekend dat het antibacteriële en schimmelwerende effecten heeft, een lepeltje honing bij een keelinfectie en honingzalf voor wondjes (of zelfs pure honing) zijn bekende toepassingen. Honing bevat een aantal goede bacteriën zoals lactobacilli en zou je als een probioticum kunnen beschouwen. Daarnaast bevat honing meer vitamines, sporenelementen en antioxidanten dan gewone suiker. Dit geldt wel alleen voor honing van imkers en niet voor supermarkt honing die aangelengd kan zijn met suiker en vaak gepasteuriseerd is en daarmee verdwijnen alle gezondheidsvoordelen. Let er ook op dat honing sporen kan bevatten van clostridium botulinum en niet geschikt is voor kinderen jonger dan 1 jaar. Wil je weten waar er bij jou in de buurt een imker zit en waar je lokaal geproduceerde honing kan kopen? Kijk dan op www.bijenhouders.nl

Bijen worden de laatste tijd op meerdere manieren bedreigt. Er zijn verschillende ziektes die flink huis kunnen houden in een volk, maar ook insecticiden en pesticiden gebruikt in de land- en tuinbouw kunnen schadelijk zijn door bijen. Afnemende biodiversiteit en dichtgetegelde tuinen kunnen het moeilijk maken om voldoende nectar te vinden, met als gevolg dat ze steeds verder uit moeten vliegen. Wil je bijen helpen? Zet dan lekker veel bloeiende planten in je tuin of als je plek hebt fruit- of kastanjebomen, die leveren veel nectar op.

Bronnen: uitleg van een imker op de open imkerij dag, www.imkerpedia.nl

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply